Back to chronological / alphabetical list

------------------------------------------------------------------------



------------------------------------------------------------------------

It's high time to write about some computers from my vast collection... I've picked Compaq LTE 5280 at random, which is a laptop computer I bought during the 2012 spring break. It's a real shame to admit, but it was just lying in my storage for 6 months - never opened since I've got it.

Compaq 5300 series is considered to be one of the best portable computer line ever created. There are some strong arguments to back up this statement - all components are made of very high quality materials, the project is well planned and all parts fit together perfectly. Some say that those devices are very sturdy and hard to break even after prolonged use. It you think otherwise, I dare you to counterargument :) I've a living proof right before my eyes: my unit is in mint condition, obviously used - but looks like it has left the factory an hour ago. Beside a standard inspection and maintenace of its plastic surfaces/hinges, I didn't have to repair or restore anything, actually... Well, there was a tiny little crack on the battery pack inside, to be more precise. But let me be absolutely clear here: my unit is not some kind of "forgotten warehouse spare", "never used", etc. It had typical signs of everyday use: like the dust accumulated in the keyboard and other nooks of the beige case.

Technical specs: lenght 30,5cm, width 22,5cm, height 4cm; Intel Pentium 133Mhz processor; 16MB RAM memory soldered to the PCB, 32MB memory in special, replaceable module (48MB system RAM memory in total); Cirrus Logic 7548 1.35 PCI (1MB) graphic adapter; ESS ES1688 AudioDrive audio adapter; LCD 1024 / 768, 256 colors screen; IBM DPLA-25120 5120MB hard drive; TEAC CD-46 6x C drive; 3com Megahertz 3CCFE574BT 100Mbit PCMCIA network adapter; build-in stereo speakers, a microphone, two PCMCIA slots, multifunctional LCD screen, PS/2 connector (keyboard/mouse), IrDA connector, docking station connector, RS-232 serial connector, parallel connector, a suit of audio input/output connectors, D-SUB analog connector for external monitor; QWERTZ keyboard, german version, 83 keys; Built-in trackpoint, two buttons

I've used Adomax AM-767-P mouse when working with it (described in another article). I'm not that big fan of trackpoints, to be honest... A traditional mouse is definitely a more convenient choice for me.

LTE series was an origin of "laptop" definition ("a portable computer, small enough to rest on the user's lap"). Previous "mobile" machines were more like travel suitcases than modern foldable bricks... First models, powered by 286 processor, were truly groundbreaking - beside a reduced size, they featured an integrated hard disk drive next to a standard FDD. LTE 5300 series tried its best to keep up with concurrent mobile computers from other manufacturers, but wasn't that innovative for its time. Only at the beginning of the 21st century Compaq was "back in action" with Armada & EVO lines - not to mention a really revolutionaly TC1000 tablet PC with its detachable keyboard.

The computer was designed with Windows 95 operating system in mind, so the installation went smoothly. Integrated TEAC drive reads all CDs without any problems, including CDRs & CDRWs. Nice for a 20-yr old unit! A pair of speakers produce sound of suprisingly high quality. The graphic card and LCD were a little bit dated for their time - theoreticaly, it's possible to get 16bit color with 1MB of VRAM, but here, the screen matrix accepts only 256 colors! Pity... To be fair, it was one of the first laptop models with 1024 / 768 default screen resolution.

During the 2-week "trial" not a single crash of the OS occured, despite using Windows 95. All installed apps (Office 95, Winamp, some old games) run smoothly and start up almost instantly - unlike most of contemporary equivalents on modern multiple-core machines, which are theoretically faster by an order of magnitude. You should draw appropriate conclusions from this "oddity" yourself.

Unfortunately, this model has one Achilles' heel... It's the keyboard. I'm not talking about the german layout, which obviously can take some time and practice to get used to, but the mechanism that's inside. It is such a peculiar design, that each and every time we have to aim at the exact center of the keycap, otherwise keys get stuck and refuse to drop down. I'll say it occurs about 10% of the time. It's definitely the worst laptop keyboard I've ever used! It adds to the odd, vintage charm simultaneously :)

I've used a 3com PCMCIA ethernet card to connect this beast to the Internet. There's a special adaptor for a standard twisted pair cable which has its own 10/100Mbit status LEDs. I don't really like it, because it takes a form of a sensitive dongle hanging from the side of your machine - it's extremely easy to break. Oh well... The WWW browser runs surprisingly well for a 48MB RAM unit. I suspect it would be an even better idea to use one of the older versions of Internet Explorer of Netscape Navigator.

It's quite easy to disassemble the whole unit it you have a Torx6 screwdriver close at hand. Each and every connection port has its own protective plastic flap, which results in a really nice look (all ports are "hidden"). Thankfully, none of those flaps went missing in my unit through these 20 years! :) Of course the battery is long dead, but in 2013 you can still buy a new one without any problem! Apparently, there are many 5300 series laptops still in use.

Replaceable, non-standard CMOS battery was also exhausted... I didn't bothered to change it as the BIOS memorized all the changes I've made as long as the laptop was plugged to an external power source.

cirrus-logic_7548.zip - Cirrus Logic 7548 drivers / Win9x
ess_es1688_audiodrive.zip - ESS ES1688 AudioDrive drivers / Win9x
lte-5300_bios-2.01.zip - firmware update, v2.01
lte-5300_battery.zip - battery calibration program
lte-5000.pdf - user manual

------------------------------------------------------------------------

Nadzszedł wreszcie czas na prezentację pierwszego komputera z mojej kolekcji... Wybór padł dość przypadkowo na Compaq LTE 5380, laptopa zakupionego w wakacje roku 2012 w serwisie aukcyjnym. Wstyd przyznać, ale prawie pół roku przeleżał nierozpakowany w szafie.

Seria 5300 firmy Compaq jest uważana za najbardziej udaną linię komputerów przenośnych jaka kiedykolwiek powstała. Teza ta jest wspierana solidnymi argumentami: bardzo wysoka jakość użytych podzespołów, przemyślany projekt oraz precyzyja zakładu montażowego sprawiły, że mamy do czynienia ze sprzętem "nie do zajechania". Długo mógłbym się tutaj rozwodzić nad dopasowaniem poszczególnych elementów zestawu i ich wysoką wytrzymałością. Najpełniej moją opinię odzwierciedla jednak jeden prosty fakt: sprzęt otrzymałem w stanie absolutnie idealnym, tak jakby opuścił przed chwilą fabrykę. Prócz obowiązkowego "przeglądu" i konserwacji odpowiednimi preparatami nie musiałem przy nim robić właściwie nic, prócz usunięcia drobnego, ledwie dostrzegalnego pęknięcia na obudowie akumulatora. Zaznaczam, że nie jest to żaden "leżak magazynowy" - komputer nosił ślady normalnej eksploatacji, w postaci brudu nagromadzonego w szczelinach klawiatury i innych zakamarkach beżowej obudowy.

Parametry techniczne: długość 30,5cm, szerokość 22,5cm, wysokość 4cm; procesor Intel Pentium 133Mhz; 16MB pamięci stałej RAM na płycie głównej, 32MB pamięci w specjalnym, wymiennym module (łącznie 48MB pamięci operacyjnej RAM); karta graficzna Cirrus Logic 7548 1.35 PCI (1MB); karta dźwiękowa ESS ES1688 AudioDrive; ekran LCD 1024 / 768, 256 kolorów; dysk twardy IBM DPLA-25120 5120MB; napęd CD TEAC CD-46 6x; karta sieciowa 3com Megahertz 3CCFE574BT 100Mbit PCMCIA; wbudowane głośniki stereo, mikrofon, dwa sloty PCMCIA, wielofunkcyjny wyświetlacz LCD, złącze PS/2 (klawiatura/mysz), złącze IrDA, złącze stacji dokującej, złącze szeregowe RS-232, złącze równoległe, komplet wejść/wyjść audio, złącze D-SUB do podłączenia monitora zewnętrznego; klawiatura QWERTZ, wersja niemiecka, 83 klawisze; wbudowany trackpoint, dwa przyciski

Do zestawu dołączyłem mysz Adomax AM-767-P opisaną w oddzielnym artykule. Muszę przyznać, że nie przepadam za trackpointami, tradycyjna myszka wydaje mi się dalece bardziej wygodna w użyciu.

Seria LTE była protoplastą dla używanego powszechnie terminu laptop ("komputer, który można trzymać na kolanach"). Wcześniejsze konstrukcje "przenośne" przypominały bardziej walizki podróżne aniżeli składane zeszyty. Pierwsze modele wyposażone w procesor 286 były naprawdę przełomowe - prócz zredukowanych rozmiarów jako jedne z nielicznych wyposażano obok napędu dyskietek w dysk twardy. Seria LTE 5300 trzymała fason, jednak delikatnie odstawała od nowych konstrukcji pozostałych firm, np. Toshiba. Dopiero na początku XXI wieku Compaq "wróciło do gry" z nowymi liniami: Armada, EVO czy też z niezapomnianym, rewolucyjnym modelem TC1000.

Cóż mogę więcej rzec - komputer doskonale współpracuje z systemem Windows 95, instalacja przebiegła gładko i przyjemnie. Napęd optyczny TEAC bezproblemowo czyta wszystkie płyty, również te nietłoczone. Wbudowane głośniki stereo grają poprawnie. Pewne zastrzeżenia można mieć do tandemu matryca-karta graficzna. Otóż teoretycznie 1MB pamięci video umożliwia wyświetlanie obrazu w trybie Hi-color 16bit. Niestety, czysto teoretycznie... Ponieważ w tym laptopie ograniczeniem jest monitor LCD, który akceptuje tylko 256 kolorów. Troszkę szkoda. Na obronę firmy Compaq należy wspomnieć, że był to jeden z pierwszych modeli, w którym użyto matrycy XGA (1024 / 768 pikseli).

Podczas dwutygodniowej "zabawy" sprzętem nie zdarzyła mi się nawet jedna awaria - mimo stosowania systemu Windows 95. Wszystkie zainstalowane aplikacje (Office 95, Winamp, parę gier) działają płynnie, uruchamiają się też nieporównywalnie szybciej od swych współczesnych odpowiedników - "odpalonych" na szybszych o kilka rzędów, wielordzeniowych potworach... Odpowiednie wnioski czytelnik powinien wyciągnąć sam.

Piętą achillesową mojego egzemplarza jest niemiecka klawiatura. Nie mam tutaj na myśli samego układu, do którego można się dość szybko przyzwyczaić. Chodzi o mechanizm zatrzaskowy klawiszy, który jest mało wyrozumiały dla zwykłego użytkownika. Specyficzna konstrukcja sprawia, że musimy każdorazowo celować centralnie w górną część każdego klawisza, w przeciwnym wypadku jesteśmy karani jego zakleszczeniem. Jest to bezdyskusyjnie najgorsza klawiatura z jaką miałem w życiu do czynienia! Muszę jednocześnie przyznać, że dodaje ona temu laptopowi pewnego uroku.

W celu podłączenia sprzętu do Internetu użyłem ethernetowej karty sieciowej firmy 3com umieszczanej w gnieździe PCMCIA. Standardową "skrętkę" podłącza się do niej poprzez specjalną przejściówkę, wyposażoną dodatkowo w diody kontrolne 10/100Mbit. Wadą tego rozwiązania jest delikatna konstrukcja owej przejściówki, którą bardzo łatwo niechcący ułamać podczas eksploatacji laptopa. Przeglądarka WWW działa zaskakująco sprawnie jak na 48MB pamięci RAM, w które laptop jest wyposażony. Podejrzewam, że zastosowanie starszej wersji Internet Explorera bądź Netscape Navigatora polepszyło by osiągi i czas reakcji interfejsu użytkownika.

Sprzęt w dość prosty sposób można rozłożyć na czynniki pierwsze przy pomocy śrubokręta Torx6. Wszystkie porty i gniazda ukryte są pod plastikowymi klapkami, co dodaje całości estetyki. Na całe szczęście w moim egzemplarzu żadna z tych klapek nie została zagubiona! Oryginalna, japońska bateria okazała się być niestety zużyta, trzyma ledwie parę sekund, ale w roku 2013 nadal bez większych problemów można dokupić nową - podobno laptopy serii 5300 są nadal w użyciu.

Wymienna, niestandardowa bateria podtrzymująca pamięć CMOS również jest na wyczerpaniu. Laptop doskonale jednak sobie radzi na domyślnych ustawieniach systemu BIOS i zapamiętuje zmiany na czas pracy "pod zasilaczem".

cirrus-logic_7548.zip - sterowniki Win9x Cirrus Logic 7548 PCI
ess_es1688_audiodrive.zip - sterowniki Win9x ESS ES1688 AudioDrive
lte-5300_bios-2.01.zip - aktualizacja firmware, v2.01
lte-5300_battery.zip - aplikacja do kalibracji baterii
lte-5000.pdf - podręcznik użytkownika

------------------------------------------------------------------------
(C) Piotr Ciesielski / YT page / FB profile